Verslag Studiedag 2009
Vakberaad Ontgrondingen (VO) en
Vakberaad Ontgrondingen Juridisch ( VO-J)
De studiedag was op voorhand al voor de helft geslaagd want het was prachtig fietsweer; veel zon, niet te warm en een verfrissend briesje.
Vertrekpunt Station Heerenveen
Om ongeveer half elf stonden 12 van de 13 VO en VO-J-ers op het treinstation bij Heerenveen. Gerard had tijdens zijn treinreis vanuit het verre Zeeland vertraging opgelopen. Omdat we op geringe fietsafstand van het station al een koffiepauze hadden gepland en een ieder een kaart met de fietsroute had ontvangen was dat geen probleem. Na de huurfietsen te hebben opgehaald vertrokken we naar Restaurant de Koningshof waar de koffie met oranjegebak voor ons klaar stond.
Sjoerd gaf een korte uitleg over het programma. Henk, die al geruime tijd in Mildam woont en de omgeving goed kent, zou ons onderweg voorzien van de nodige informatie over de omgeving ( ontgravingen, museum, bijzonder gebouwen etc.).
Onderweg richting Mildam
Onderweg stonden we o.a. even stil bij het Museum Belvédère. Het museum is hét
museum voor moderne en hedendaagse kunst in Friesland. Henk gaf uitleg over de wijze waarop het museum in haar omgeving, het Landgoed Oranjewoud is ingepast. Het moderne gebouw heeft een natuurlijke plaats in het nieuwe landschapspark.
Ook stonden we stil bij diverse ingrepen in het landschap (verlaging en afgraving van gronden ). Op enkele plekken was er van onomkeerbare situatie op andere plekken was de oorspronkelijke situatie intact gebleven of hersteld. Ook gaf Henk uitleg over de binding van het Oranjehuis met deze omgeving. Vooral de gebouwen die daar nog aan herinneren zien er indrukwekkend uit.
Om ongeveer 13.00 uur kwamen we bij de Kampeerboerderij Wijnsma aan.
Aankomst Kampeerboerderij Wijnsma
Na de hartelijke ontvangst van de familie Wijnsma gaven de verschillende sprekers uitleg over de voorbereiding, uitvoering en ontwikkeling van de zandwinning en waterberging Roelofs/Lolkema nabij Mildam.
Gerard Schenkel van Roelofs liet vooral de verschillende fases van realisering en verdere ontwikkeling de revue passeren. Wat in zijn verhaal opviel is dat inzichten en beleid van diverse overheden en belanghebbende in de loop der tijd veranderen en dat daar steeds opnieuw door Roelofs op is geanticipeerd. Vroegtijdige communicatie door de verschillende partijen met de omwonenden uit de directe omgeving werd als zeer nuttig ervaren. Jasper Noordenbos van Wetterskip Fryslân ging in op de verschillende onderwerpen zoals natuur, waterhuishouding, waterberging, omvang, werking in/uitlaat naar de Tjonger etc.. De powerpoint-presentatie en de visualisering van het project met diverse plattegronden en dwarsdoorsneden ondersteunden het geheel tot een compleet verhaal. Tenslotte gaf Sybout Jaasma (Prov. Fryslân) een korte heldere uitleg over de inhoud en de totstandkoming van de Ontgrondingsvergunning. De sprekers ontvingen van Cees (namens Drenthe) en Sjoerd (namens Fryslân) als dank een relatiegeschenk.
Na de uitvoerige uitleg van de diverse sprekers stond er een voortreffelijke lunch
voor ons klaar.
Locatie zandwinning/waterberging/retentiebekken
Op de locatie gaf Jasper Noordenbos, nadat het fietssleuteltje van Cees weer bij de kampeerboerderij terug was gevonden, verdere uitleg over de zandwinput /waterberging/ retentiebekken en de inlaat met de Tjonger (capaciteit 7500 liter per seconde, binnen 48 uur op peil Tjonger). De kans dat er sprake is van een dusdanige regenval dat het noodzakelijk is om de inlaat open te zetten wordt geschat op ongeveer 1 keer per 20 jaar. Uiteraard wordt eerst de overloop naar de polder afgesloten. Voor de beleving van wat er bij hevige regenval met betrekking tot de waterberging gaat gebeuren zette Jasper de inlaat open. Dit deel van Fryslân is alvast op de komende klimaatverandering voorbereid.
Ecokathedraal – Louis Le Roy
Vanaf de zandwinput vertrokken we om ongeveer 15.00 uur richting Ecokathedraal. Hoewel niet afgesproken stond er toch een vrijwilliger van de stichting Tijd. Hij gaf veel informatie over het ontstaan en de verdere ontwikkeling van het project.
De ecokathedraal is een gestapeld (niet gemetseld!) bouwwerk van restmateriaal van stratenmakers, zoals stoeptegels, klinkers, betonnen paaltjes en stoepranden. Dit materiaal is vanaf 1982 door Louis Le Roy geordend tot een complex bouwwerk, waarin ook de natuur (planten, insecten, muizen etc.) een groot aandeel heeft. Er bestaat geen uitgewerkte bouwtekening van het werk, maar de vorm van het geheel hangt af van het geleverde bouwmateriaal. Dat wordt nog regelmatig gestort en door vrijwilligers gestapeld tot nieuwe bouwwerken. Een stichting Tijd zorgt ervoor dat dit werk door zal gaan, zonder een eindtijd vast te leggen. Hierbij wordt ook een bepaalde vrijheid van ontwerp van de vrijwilligers toegestaan.
De ecokathedraal nodigt uit tot het geven van een mening. Binnen onze groep waren er dan ook verschillende meningen gebaseerd op verschillende “inzichten”.
“De Oranjetuin” – Diner
Vanaf de ecokathedraal fietsten we door een bosrijke omgeving richting De Oranjetuin ( GT Tjaarda Oranjewoud). Voor dat we aan tafel gingen kreeg een ieder nog een drankje vooraf. Het 4- gangen diner werd prima geserveerd en was prima van smaak. Helaas was het al snel “treintijd”, waardoor het eten net iets sneller moest worden verorberd dan we hadden gehoopt.
Moe en met volle buiken fietsten mijn de ontgondingscollega’s met gezwinde spoed over de klinkerwegen van het mooie Oranjewoud richting het treinstation Heerenveen. Fryslân verlaten viel hun zwaar; misschien een tweede huisje in dit grensgebied….? | 
